Bij darmkanker groeien er kwaadaardige gezwellen in de dikke of dunne darm. Het komt vrij vaak voor. Jaarlijks wordt dikke darmkanker bij zo'n 10.000 Nederlanders ontdekt en dunne darmkanker bij zo'n 150 Nederlanders, endeldarmkanker bij zo'n 2000 Nederlanders, slokdarmkanker bij zo'n 1500 Nederlanders per jaar. Meestal zijn dat mensen van 60 jaar en ouder; een enkele keer gaat het om jongere mensen. Bij 5 tot 10% van de mensen met darmkanker speelt erfelijkheid een rol.
Wat is dunne darmkanker?
Dunne darmkanker is een weinig voorkomende vorm van kanker. In ongeveer de helft van alle gevallen (dus ong 150 per jaar) gaat het om een adenocarcinoom. Dat is een tumor die ontstaat uit klierweefsel. Adenocarcinomen ontstaan in het eerste deel van de dunne darm: de twaalfvingerige darm (duodenum).
In enkele gevallen is sprake van het carcinoïd syndroom. Dit is een zeer zeldzame aandoening waarbij tumoren op diverse plekken in het lichaam kunnen ontstaan, waaronder de dunne darm. Daarnaast zijn er nog de hele zeldzame tumoren die uitgaan van het steunweefsel in de dunne darm: de sarcomen. Deze komen in de gehele dunne darm voor.
Dunne darmkanker kan erfelijk zijn. Voorbeelden van erfelijke dunne darmkanker zijn Hereditair NonPolyposis Colorectaal Carcinoom (HNPCC) en Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP)
Wat is dikkedarmkanker?
Dikkedarmkanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. De medische naam voor dikkedarmkanker is colorectaal carcinoom. Daarmee worden tumoren bedoeld in de dikke darm (colon) en ook in het laatste deel van de dikke darm: de endeldarm (rectum). Meestal ontstaan de tumoren in de laatste delen van de dikke darm: de endeldarm en het gedeelte daarvoor. Tumoren in het eerste deel van de dikke darm zijn wat zeldzamer. Dikke darmkanker komt iets vaker bij mannen voor dan bij vrouwen.
De tumoren ontstaan uit poliepen. Dit zijn goedaardige gezwellen die op den duur kwaadaardig kunnen worden en uit kunnen groeien tot een tumor in de darmwand. Deze kan door de darmwand heengroeien. De kankercellen kunnen zo in de lymfklieren rond de darmen of het bloed terechtkomen. Op deze manier kunnen de kankercellen zich verspreiden naar andere organen, zoals de lever, de botten of de longen. Dat zijn uitzaaiingen.
Dikke darmkanker is één van de best behandelbare vormen van kanker, mits de diagnose in een vroeg stadium wordt gesteld. Ieder jaar overlijden ongeveer 4500 mensen aan dikkedarmkanker. Dit aantal daalt, onder andere vanwege de beter wordende behandelingsmogelijkheden. Ook worden zowel patiënten als artsen steeds meer alert op de symptomen die kunnen wijzen op darmkanker. Hierdoor wordt dikkedarmkanker vaker al in een vroeg stadium vastgesteld.
Wat is endeldarmkanker?
We spreken van endeldarmkanker als er een kwaadaardige tumor in de laatste 15 centimeter van de dikke darm (vanaf de anus) zit. In de endeldarm wordt ontlasting tijdelijk opgeslagen, totdat deze ‘vol’ is. Als de endeldarm vol is krijgt u het signaal voor aandrang, waardoor u naar het toilet gaat.
Van de 10.000 patiënten met dikkedarmkanker hebben ongeveer 2000 mensen een tumor in de endeldarm.
De informatie over endeldarmkanker en dikkedarmkanker komt erg overeen. In principe is endeldarmkanker ook dikkedarmkanker. Met name de behandeling van een tumor in de endeldarm is anders dan van een tumor elders in de dikke darm.
Wat is slokdarmkanker?
De slokdarm is een gespierde buis van ongeveer 30 cm lang. Zodra we eten doorslikken wordt het door de slokdarm actief richting de maag getransporteerd. De slokdarm is dus geen gladde buis, waar eten doorheen valt. We spreken van slokdarmkanker als er ergens in de slokdarm een kwaadaardige tumor ontstaat. Slokdarmkanker is een vorm van kanker die de laatste jaren steeds vaker voorkomt. Hoogstwaarschijnlijk speelt een ongezond leefpatroon hierbij een belangrijke rol. In Nederland wordt slokdarmkanker jaarlijks bij zo’n 1500 mensen vastgesteld. Sokdarmkanker komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De meeste mensen die slokdarmkanker krijgen zijn ouder dan 50 jaar.
Er zijn verschillende typen slokdarmkanker. Dat komt doordat een tumor kan ontstaan uit verschillende cellen uit de slokdarmwand. De meest voorkomende soorten zijn:
- plaveiselcelcarcinoom
Deze tumor ontstaat uit plaveiselcellen. Dit zijn platte cellen, die de bovenste laag van het slijmvlies in de slokdarm vormen. Plaveiselcelcarcinomen ontstaan meestal bovenin de slokdarm.
- adenocarcinoom
Deze tumor ontstaat uit klierweefsel. Een adenocarcinoom ontstaat meestal in het slijmvlies onderin de slokdarm. De meeste adenocarcinomen ontstaan uit een zogenaamde Barrett-slokdarm. Dit is een slokdarm, waarvan het weefsel blijvend veranderd.
In veel gevallen is volledige genezing bij slokdarmkanker niet mogelijk. Dat komt doordat de tumor meestal pas in een verder gevorderd stadium wordt ontdekt. Er zijn dan al uitzaaiingen, of de tumor is door de slokdarmwand heen gegroeid. Als de tumor niet door de slokdarmwand is gegroeid, en er zijn geen uitzaaiingen, dan is er een goede kans op genezing. Het is dus erg belangrijk dat slokdarmkanker in een vroeg stadium wordt vastgesteld.
Uitzaaiingen ontstaan bij slokdarmkanker meestal in de lymfeklieren, de longen en de lever.
Wat is een carcinoïd?
Een carcinoïd is een zeldzame en langzaam groeiende kwaadaardige tumor. Carcinoïd tumoren ontstaan in veel gevallen in de blinde darm, en in mindere mate in de maag, dunne darm, dikke darm en longen. Een carcinoïd tumor kan echter in elk orgaan ontstaan. Net zoals andere kwaadaardige tumoren kan ook een carcinoïd tumor uitzaaien naar andere organen.
Een specifiek kenmerk van een carcinoïd tumor is dat deze tumoren hormonen en hormoonachtige stoffen produceren. Carcinoïd tumoren worden daarom ook wel neuro-endocriene tumoren genoemd. Stoffen die geproduceerd kunnen worden door een carcinoïd tumor zijn bijvoorbeeld serotonine, gastrine en peptidehormonen.
Hebt u verschijnselen die op darmkanker kunnen wijzen? Gaat u dan naar de huisarts. De artsen kunnen veel meer voor u doen als de tumor nog klein is en niet is uitgezaaid. Hij zal u doorsturen naar een arts in het ziekenhuis die een aantal onderzoeken zal gaan plannen met u, oa bloedonderzoek.
Darmkanker heet ook wel dikkedarmkanker of colonkanker.
|
